Prof. UAM dr hab. Piotr Kłysz (1941-2026)

Prof. UAM dr hab. Piotr Kłysz urodził się 5 października 1941 roku w Przystajni (woj. wielkopolskie). W 1960 roku ukończył Liceum Pedagogiczne w Zielonej Górze i podjął pracę w Szkole Podstawowej w Rybakach, w województwie lubuskim (1960/1961). W latach 1961–1963 kształcił się na Wydziale Geografii Studium Nauczycielskiego w Gorzowie Wlkp.

W 1963 roku podjął studia na kierunku geografia na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia uniwersyteckie ukończył w 1968 roku jako stypendysta naukowy, przedstawiając pracę dyplomową pt. Cechy geologiczne i morfologiczne 42 m terasy w słubickim przełomie Odry, przygotowaną pod kierunkiem doc. dr hab. Stefana Kozarskiego. Po zakończeniu studiów odbył roczny staż asystencki w Instytucie Geografii UAM, a także ukończył kurs pedagogiczny w Instytucie Nowych Technik Kształcenia UAM.

Od września 1969 roku zatrudniony był na etacie asystenta, a od 1971 roku – starszego asystenta w Zakładzie Geomorfologii Instytutu Geografii UAM. Równocześnie podjął badania z zakresu geomorfologii glacjalnej na terenie wschodniej Wielkopolski. Ich efektem była rozprawa doktorska pt. Morfogeneza zespołu form marginalnych między Koninem, Kołem a Turkiem, przedstawiona w 1977 roku. Promotorem pracy był prof. dr hab. Stefan Kozarski. Opublikowana w 1982 roku rozprawa została wyróżniona nagrodą III stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki. Po uzyskaniu stopnia doktora, w lipcu 1977 roku został zatrudniony na stanowisku adiunkta w Zakładzie Geomorfologii Instytutu Geografii UAM.

Zainteresowania naukowe Profesora dotyczyły rekonstrukcji zdarzeń zachodzących na obszarze Niżu Polskiego w plejstocenie. W prowadzonych badaniach paleogeograficznych istotne było rozpoznanie współczesnej morfogenezy w regionach aktualnie zlodowaconych. Profesor Kłysz pięciokrotnie brał udział w wyprawach polarnych na Spitsbergen, w tym dwukrotnie do Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie, a pozostałe – w okolice Wijdefjorden i Petuniabukta, które z Jego rekomendacji stały się w latach 80. XX wieku „poznańskim obszarem badań”.

Równolegle ze zbieraniem obserwacji w regionach polarnych Profesor prowadził badania na Pojezierzu Drawskim. Ich celem była rekonstrukcja sposobu kształtowania się strefy marginalnej fazy pomorskiej na tym terenie. Wyniki badań, zrealizowane w Zakładzie Geomorfologii, zostały przedstawione w pracy pt. Mechanizm kształtowania się strefy marginalnej fazy pomorskiej na obszarze Pojezierza Drawskiego, która stała się podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego w 1989 roku. W tym samym roku, po pozytywnym przebiegu postępowania habilitacyjnego, został zatrudniony na stanowisku docenta. W 1994 roku uzyskał stanowisko profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w Zakładzie Geomorfologii Glacjalnej Instytutu Badań Czwartorzędu.

Z badaniami geomorfologicznymi na Pojezierzu Drawskim Profesor łączył udział w pracach międzynarodowej organizacji PeribalticGroup IGCP 253, czego efektem było uczestnictwo w konferencjach terenowych na Pomorzu w Polsce oraz w Skanii w Szwecji.

Główny nurt pracy badawczej Profesora związany był także z Jego działalnością w organizacjach naukowych, m.in.: International Association of Geomorphologists, Stowarzyszeniu Geomorfologów Polskich, Polskim Oddziale Międzynarodowego Towarzystwa Glacjologicznego, Komisji Badań Czwartorzędu PAN, Komisji Litologii i Genezy Osadów Czwartorzędowych Oddziału PAN w Poznaniu, Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk oraz Polskim Towarzystwie Geograficznym.

W ramach Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w latach 1981–1987 pełnił funkcję sekretarza Komisji Geograficzno-Geologicznej Wydziału III Matematyczno-Przyrodniczego, a w latach 1984–1987 był sekretarzem Komitetu Redakcyjnego Prac Komisji Geograficzno-Geologicznej PTPN. Od 1994 roku był przewodniczącym Komitetu Redakcyjnego Serii A Badań Fizjograficznych nad Polską Zachodnią. W latach 1982–1991 pełnił funkcję sekretarza Klubu Polarnego Polskiego Towarzystwa Geograficznego, a w 1997 roku zainicjował i przewodniczył Wielkopolskiemu Towarzystwu Polarnemu.

Wyrazem działalności na polu polarystyki – poza dokonaniami naukowymi – była m.in. popularyzacja polskiej aktywności polarnej w prasie, radiu i telewizji. Profesor był autorem publikacji Polscy polarnicy. Zarys historii Klubu Polarnego do roku 1992 (1993). W 1997 roku wydał książkę Na spitsbergeńskim szlaku, w 2001 roku Jednodniowa polarna budowa, a w 2010 roku Od płatka śniegu do glacjalnych krajobrazów Polski. Problematykę polarną popularyzował również poprzez wykłady i prelekcje, m.in. w Kole PTTK przy Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu oraz w szkołach podstawowych i liceach ogólnokształcących.

Profesor był bardzo zaangażowany w działalność dydaktyczną na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych. Opracował materiały do ćwiczeń z geomorfologii ogólnej, geologii czwartorzędu oraz kartowania geologicznego i geomorfologicznego. Był promotorem licznych prac magisterskich oraz jednej pracy doktorskiej. Od 1993 roku pełnił funkcję recenzenta Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, opiniując pomoce dydaktyczne z zakresu geografii.

Profesor Piotr Kłysz był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany. W latach 1970–1993 dwunastokrotnie otrzymywał nagrody rektorskie. W 1987 roku został wyróżniony przez Komitet Badań Polarnych PAN za współudział w opracowaniu Mapy Geomorfologicznej Hornsundu na Spitsbergenie, a w 1989 roku odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Profesor był osobą niezwykle koleżeńską, przyjazną i życzliwą. Chętnie angażował się w prace zespołowe, w których wyróżniał się skrupulatnością oraz dokładnością w realizacji powierzonych zadań.